Co to jest OSOBOWOŚĆ?

Co to jest osobowość?

Co to jest osobowość?


Definicja osobowości jest bardzo szeroka, dotyczy zarówno aspektów psychologicznych, temperamentu, inteligencji, jak i zdolności adaptacyjnych. Wszystkie te cechy pozwalają nam stworzyć pewien stały system funkcjonowania. W efekcie osoba tworzy indywidualny tok, w którym kształtuje więzi, relacje oraz motywacje. Dzięki temu ma możliwość podejmowania działań lub ich braku.

Kiedy kształtuje się osobowość?

Biologicznie nasza osobowość kształtuje się bardzo wcześnie. Już w 6 miesiącu życia płodowego formuje się układ limbiczny – odpowiedzialny przede wszystkim za reakcje emocjonalne. Natomiast największy rozwój osobowości ma miejsce między 2 a 18 rokiem życia. To właśnie w tym okresie uczymy się wzorów różnych zachowań czy reakcji emocjonalnych. Ten schemat pozostanie z nami do końca, szczególnie w kontekście lęku: reakcji na lęk i radzeniu sobie z nim.

Czy jest możliwość zmiany osobowości?

Osobowość nie będzie inna, możliwa jest natomiast zmiana w sposobie przeżywania uczuć, takich jak lęk, złość czy smutek. Możliwa jest też modyfikacja objawów (lęki, bóle), które towarzyszą trudnym uczuciom. Innymi słowy, można nauczyć się i zmienić niedojrzałe mechanizmy obronne, a także cechy, które uniemożliwiają nam prawidłowe zaspokajanie potrzeb.
Aby nastąpiła taka zmiana, konieczne jest zrozumienie głęboko zakorzenionych wzorców zachowania, zauważenie wewnętrznych konfliktów. Następnie niezbędne są świadome działania, których celem jest zmiana własnego zachowania. To długotrwały i trudny proces, dzięki któremu możliwie jest lepsze radzenie sobie z przeciwnościami. Uczymy się szukania rozwiązań tak, aby objawy nerwicowe mogły ustąpić.

Według Badań Paula T. Costy i Roberta McCrae stałe cechy w naszym życiu nie podlegające zmianom to: otwartość na doświadczenia, sumienność, ekstrawersja-introwersja, ugodowość oraz neurotyczność.

Jak kształtuje się osobowość?

To bardzo złożony i skomplikowany proces. Nieustannie trwają badania i powstają różne teorie. Aktualnie uważa się, że podstawowy wpływ na rozwój osobowości ma genotyp, czyli potocznie mówiąc „geny” i środowisko, czy miejsce, gdzie żyjemy, otoczenie, relacje z innymi.
Oznacza to mniej więcej, iż dziedziczymy daną cechę, jaką np. jest zdolność do języków. To czy zostanie ona rozwinięta, zależy już od czynników środowiskowych, czyli od sposobu, w jaki nas wychowano, od naszej reakcji na stres, od szeroko pojętych możliwości finansowych, wewnętrznej akceptacji, potrzeby sukcesu itd. To właśnie wyżej wspomniane czynniki środowiskowe decydują czy dana cecha będzie mieć możliwość rozwoju, czy też zostanie stłumiona. Rodzimi się z daną predyspozycją, ale nie oznacza to od razu, że dana osoba zostanie tłumaczem czy lingwistą. Powszechnym błędem jest mówienie, że to geny mają wpływ na wszystkie cechy.

Czym są zaburzenia osobowości?

Skoro wiemy już jak się rozwija osobowość – odpowiedzmy czym są zaburzenia osobowości. Jest to utrwalony nieprawidłowy wzorzec zachowania. Innymi słowy, dana osoba nauczyła się nieodpowiednich schematów, które powiela w wielu sytuacjach. Zaburzenia osobowości charakteryzują się dużym brakiem elastyczności w różnych okolicznościach. Zachowania znacznie odbiegają od norm kulturowych, od powszechnie przyjętego systemu myślenia, czy odczuwania. Zaburzenia dotyczą wielu stref funkcjonowania jednostki i znacznie upośledzają prawidłowe funkcjonowanie. Osoby dotknięte zaburzeniami osobowości często skarżą się na znaczne trudności w odnajdywaniu się w społeczeństwie, wyobcowanie. Dodatkowo często towarzyszą im objawy depresyjne lub lękowe.

Jak diagnozujemy zaburzenia osobowości?

Aby postawić rozpoznanie zaburzeń osobowości, konieczne jest dokładne badanie psychiatryczne oraz psychologiczne. Dodatkowo często wykorzystywane są również testy psychologiczne. Najpowszechniejsze z nich to: Minnesocki Wielowymiarowy Inwentarz Osobowości (MMPI-2), Lista Przymiotników (ACL), Kwestionariusz Osobowości Nerwicowej, Zrewidowany Kwestionariusz Osobowości H. Eysencka (EPQ-R).

psychiatria

osobowośćzaburzenia osobowości

Komentarze są wyłączone.