Życie na krawędzi – osobowość borderline

zaburzenia osobowośći borderline

zaburzenia osobowośći borderline


Co to jest osobowość borderline?

Zaburzenia osobowości typu borderline charakteryzuje się chwiejnością emocjonalną. Osoby dotknięte takim zaburzeniem są niestabilne uczuciowo oraz bardzo wrażliwe. Często mają problem z adekwatnym zachowaniem się w danej sytuacji, wynika to z trudnościami regulacji zachowań emocjonalnych.

 

Charakterystyka osobowości chwiejnej emocjonalnie

Pacjenci z osobowością borderline bardzo często skarżą się na uczucie pustki wewnętrznej. Wywołuje to u nich rozpaczliwą obronę przed byciem porzuconym. Z jednej strony mają silną potrzebę bycia blisko z drugą osobową, z drugiej strony boją się i nie potrafią zbliżyć. Wywołuje to u nich sprzeczne uczucia. Często spotykaną wśród pacjentów praktyką są zachowania autodestrukcyjne takie jak samookaleczenie, próby samobójcze. Czynności te mają na celu pomoc w rozładowaniu emocji, szczególnie tych trudnych. Pacjenci mają szczególe trudności z lękiem, poczuciem winy czy smutku. Osoby dotknięte zaburzeniem osobowości chwiejnej również źle znoszą poczucie niższości.

 

Typy Osobowości borderline

Osobowość chwiejną emocjonalnie możemy podzielić na dwa typy.

  1. Typ impulsywny – pacjenci dotknięci tym rodzajem zaburzeń charakteryzują się dużą niestabilnością emocjonalną. Bardzo często nie potrafią się kontrolować i są nadmiernie impulsywni. Osoby te źle znoszą krytykę, wybuchając często gniewem lub demonstrują zagrażające zachowania. Niestety bardzo często pacjenci nie przewidują konsekwencji swoich gwałtownych reakcji.
  2. Typ borderline (z pogranicza) – ta grupa chorych przejawia dużą niestabilnością emocjonalną. Charakterystyczny jest tu zaburzony obraz samego siebie. Bardzo często pacjenci nie wiedzą, jakie mają cele czy preferencje seksualne. Opisują poczucie pustki. W życiu osobistym wchodzą w intensywne i toksyczne relację, które prowadzą do różnych kryzysów emocjonalnych. Często w konsekwencji osoby te grożą myślami samobójczymi lub samouszkodzeniem.
zaburzenia osobowośći typu borderline

zaburzenia osobowośći borderline

Jakie są objawy osobowości borderline?

Aby rozpoznać chwiejną osobowość, czyli osobowość typu borderline należy stwierdzić kilka cech z następującej listy:

  • gorączkowe próby uniknięcia opuszczenia – zarówno rzeczywistego, jak i wymyślonego
  • niestabilne i burzliwe związki, w których często partner/partnerka są różnie opisywani od bardzo negatywnej oceny do idealizacji
  • znacznie nasilona zmienność nastroju
  • problemy z kontrolą złości nieadekwatne do sytuacji, częste wybuchy złości, używanie przemocy fizycznej
  • długo trwające uczucie pustki
  • zachowania impulsywne, często autodestrukcyjne przynajmniej w dwóch obszarach życia: na przykład brawurowe prowadzenie pojazdów, niebiezpieczne zachowania seksualne, nielogiczne zarządzanie finansami  czy nadmierne objadanie się
  • samookaleczanie się, próby samobójcze, bądź częste myślenie o uszkodzeniu własnego ciała
  • zmienny obraz samego siebie, występujący w postaci zaburzeń tożsamości
  • przejściowo występujące myśli paranoiczne

Kiedy mogą pojawić się objawy osobowości borderline?

Pierwsze sygnały związane z zaburzeniami osobowości mogą być już widoczne w wieku dojrzewania. Jest to jednak stanowczo za wcześnie, aby postawić rozpoznanie. Warto jednak zauważyć, że pierwsze próby usamodzielniania się oraz tworzenia relacji  mogą być czynnikami wywołującymi zaburzenia borderline.

Kogo dotyczy to zaburzenie ?

Z osobowością typu borderline mierzy się średnio 1-2 procent populacji. Znacznie częściej dotyczy ona kobiet niż mężczyzn.

Jaka jest przyczyna ?

Przyczyna tego zaburzenia jest bardzo złożona. Duże znaczenie ma genetyka, jest to częściowo choroba dziedziczna. Co więcej, w badaniach z wykorzystaniem rezonansu magnetycznego wykazano u chorych zwiększoną aktywność ciała migdałowatego oraz osłabienie czynności kory przedczołowej. Osoby chorujące na zaburzenie typu borderline mają również podwyższony poziom neuroprzekaźników takich jak: okscytocyna, co może wpływać na silny lęk przed porzucaniem. Oczywiście bardzo istotne jest środowisko, w którym pacjent się wychował i żyje. Wszelkie zaniedbania, porzucenia w dzieciństwie, rozwód rodziców znacznie zwiększają ryzyko wystąpienia zaburzenia osobowości typu borderline.

Jak wygląda leczenie osobowości borderline?

Leczenie zaburzeń osobowości borderline polega na psychoterapii oraz farmakoterapii. Psychoterapia jest podstawą pomocy osobom cierpiącym na zaburzenie typu borderline. Udowodniono skuteczność terapii, w której trakcie występują sesję od 2 do 3 godzin tygodniowo. Ważne, aby pacjent współpracował z wykwalifikowanym psychoterapeutą:  lekarzem psychiatrą lub psychologiem. Należy w pierwszej kolejności skierować się do lekarza psychiatry, który pomoże w ustaleniu planu terapii i pokieruje właściwym leczeniem.

 

 

Piśmienictwo:

Gross R, Olfson M, Gameroff M, et al. Borderline personality disorder in primary care. Arch Intern Med 2002;162:53-60.

Gunderson JG, Links PS. Borderline personality disorder: a clinical guide. 2nd ed.Washington, DC: American Psychiatric Press, Inc., 2008.

psychiatria

Komentarze są wyłączone.